کارهای خانه مناسب سن کودک؛ فهرست کامل از ۳ سالگی تا نوجوانی

کارهای خانه مناسب سن کودک کارهایی است که بچه بتواند تقریباً خودش و بدون خطر انجامشان دهد: برای ۳ تا ۵ ساله‌ها جمع کردن اسباب‌بازی و آب دادن به گل‌ها، برای ۶ تا ۸ ساله‌ها چیدن میز و مرتب کردن تخت، برای ۹ تا ۱۲ ساله‌ها کارهای چندمرحله‌ای مثل جارو و پهن کردن لباس، و برای نوجوان‌ها کارهایی مثل پختن غذای ساده. مهم‌تر از فهرست، شروع کوچک و ادامه دادن است. در ادامه جدول هر گروه سنی و راه انجام بدون غر زدن را می‌بینید.

چرا بچه‌ها باید در کارهای خانه سهم داشته باشند؟

کار خانه برای بچه فقط کمک به پدر و مادر نیست. وقتی کودک کاری را تا آخر انجام می‌دهد، حس توانستن و عضو مفید بودن پیدا می‌کند. کم‌کم یاد می‌گیرد خانه مال همه است و نظم آن هم با همه. نکته اصلی این است که کار با توان کودک جور باشد: کار خیلی سخت دلسرد می‌کند و کار خیلی ساده جدی گرفته نمی‌شود.

فهرست کارهای خانه بر اساس سن

جدول‌های زیر پیشنهاد است، نه قانون. هر بچه‌ای سرعت خودش را دارد؛ از کارهای ساده‌تر هر گروه شروع کنید.

۳ تا ۵ سال

در این سن کار باید کوتاه، دیدنی و تا حدی شبیه بازی باشد.

۶ تا ۸ سال

بچه‌های این سن می‌توانند یک کار را از اول تا آخر خودشان انجام دهند.

۹ تا ۱۲ سال

حالا وقت کارهای چندمرحله‌ای و کمی مسئولیت مستقل است.

نوجوان

نوجوان می‌تواند بخشی از اداره خانه را واقعاً به عهده بگیرد.

چطور شروع کنیم؟

1. با یک یا دو کار شروع کنید. پنج کار تازه در یک روز، تقریباً همیشه به شکست می‌رسد.
2. یک بار با هم انجامش دهید. نشان بدهید «تمام شده» دقیقاً یعنی چه؛ مثلاً تخت مرتب یعنی پتو صاف و بالش سر جایش.
3. زمان ثابت بدهید. «هر شب بعد از شام» بهتر از «هر وقت شد» است.
4. کار را جایی بنویسید که دیده شود. روی یخچال یا در برنامه روزانه بچه، کنار مدرسه و تکلیف. برای جا دادن کارها در هفته، برنامه هفتگی بچه‌ها برای مدرسه را ببینید.
5. بعد از چند هفته کار تازه اضافه کنید. وقتی کار قبلی عادت شد، نه زودتر.

چطور بدون غر زدن کار را پیش ببریم؟

غر زدن معمولاً از یک چیز می‌آید: بچه نمی‌داند دقیقاً چه کاری، کی باید انجام شود و شما مجبورید یادش بیندازید. این راه‌ها کمک می‌کنند:

• یادآوری را از دوش خودتان بردارید. وقتی کار در برنامه بچه هست و یادآوری خودش می‌رسد، لازم نیست شما «پلیس» باشید.
• به تلاش توجه کنید، نه به کمال. تخت کمی کج، باز هم تخت مرتب‌شده است.
• انتخاب بدهید. «امروز گل‌ها را آب می‌دهی یا سفره را می‌چینی؟» حس اختیار می‌دهد.
• کارهای نوبتی را منصفانه کنید. اگر چند فرزند دارید، نوبت مشخص از دعوای «چرا همیشه من؟» جلوگیری می‌کند.
• تشویق را قابل دیدن کنید. تیک زدن، یک ستاره یا امتیاز کوچک، پیشرفت را جلوی چشم بچه می‌گذارد. درباره اینکه این کار چطور به رشوه تبدیل نشود، سیستم امتیاز و جایزه برای کودک را بخوانید.

هدف این نیست که خانه بی‌نقص تمیز شود؛ هدف این است که بچه یاد بگیرد سهم خودش را بردارد.

کارهای خانه در کیدزیار

در کیدزیار کار خانه یکی از انواع برنامه است و کنار مدرسه و تکلیف در تقویم هر فرزند می‌نشیند:

• کار روزانه یا هفتگی را یک بار ثبت می‌کنید و خودکار تکرار می‌شود.
• کارهای نوبتی: مثلاً شستن ظرف‌ها یک هفته با آرش، هفته بعد با نیلوفر؛ هر نوبت فقط برای همان بچه است و امتیازش را هم خودش می‌گیرد.
• تیک با بچه، تأیید با شما: فرزند کارش را تیک می‌زند و پدر یا مادر تأیید می‌کنند؛ آن وقت امتیاز کار خانه، که ۵ امتیاز است، اضافه می‌شود.
• برگه چاپی هفته: کارهای هر فرزند روی یک برگه A4 با جای تیک، برای روی یخچال.

از یک کار کوچک شروع کنید

همین امشب یک کار مناسب سن برای فرزندتان انتخاب کنید و در برنامه‌اش بگذارید. در کیدزیار ۳۰ روز اول همه امکانات رایگان باز است؛ کارهای نوبتی، ورود بچه‌ها با رمز و تأیید کارها را امتحان کنید. حساب خانواده‌تان را بسازید.